Środowiskowym domom samopomocy wyznaczono nowe standardy zatrudnienia

Osoby dotychczas zatrudnione na stanowisku kierownika domu, a niespełniające wymaganych kwalifikacji w zakresie wykształcenia, mogą nadal być zatrudnione na tym stanowisku.
Ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są: środowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi (dalej: uczestnicy), które w wyniku upośledzenia niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej (art. 51a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; dalej: ustawa o pomocy społecznej). Środowiskowy dom samopomocy świadczy usługi w ramach indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności społecznych polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym.

Nowe przepisy

Prowadzenie środowiskowych domów samopomocy jest zadaniem z zakresu administracji rządowej realizowanym przez gminy i powiaty. Dotychczas prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy określał wojewoda na podstawie przepisu art. 22 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, w drodze odrębnego zarządzenia, bądź w dokumencie porozumienia co do wykonywania przez jednostki samorządu terytorialnego zadań zleconych z zakresu administracji rządowej. Jednak realizacja tego zadania w każdym województwie wyglądała inaczej, także z uwagi na bardzo zróżnicowany poziom finansowania. Od 1 stycznia 2011 r. obowiązują przepisy rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 9 grudnia 2010 r. Wydanie rozporządzenia miało na celu ujednolicenie w skali kraju zasad świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w środowiskowych domach samopomocy. Wejście w życie tego rozporządzenia i standardy usług w nim zawarte powinny wymusić zmiany w tych jednostkach, gdzie realizacja usług odbywa się na niższym poziomie, niż określają to nowe przepisy. Wiązać się to będzie także z koniecznością zatrudnienia odpowiedniej liczby pracowników z wymaganymi kwalifikacjami zawodowymi. Wymusi także tam, gdzie będzie to konieczne, poprawę infrastruktury i wyposażenia, szczególnie w tych jednostkach, które powstały jako pierwsze już w 1994 r. Termin dostosowania domów do wymaganych standardów upływa 31 grudnia 2014 r.

Rodzaje domów

Domy dzielą się na trzy typy, w zależności od rodzaju osób, dla których są przeznaczone (A – dla osób przewlekle psychicznie chorych, B – dla osób upośledzonych umysłowo, C – dla osób wykazujących inne przewlekłe zaburzenia czynności psychicznych). Dom może obejmować wsparciem więcej niż jedną kategorię osób.

Funkcjonowanie domu określają: statut domu, regulamin organizacyjny, a także program działalności domu i plany pracy domu na każdy rok.

Tryb funkcjonowania

Dom działa co najmniej 5 dni w tygodniu po 8 godzin dziennie, w tym co najmniej przez 6 godzin dziennie są prowadzone zajęcia z uczestnikami, a pozostały czas przeznacza się na czynności porządkowe, przygotowanie do zajęć, uzupełnianie prowadzonej dokumentacji, a także zapewnienie opieki uczestnikom w trakcie dowożenia na zajęcia lub odwożenia po zajęciach, jeżeli dom zapewnia usługi transportowe. Dom z miejscami całodobowego pobytu w okresie skierowania uczestnika na taki pobyt, zapewnia usługi odpowiednie do jego niezbędnych potrzeb, w tym co najmniej 10 godzin na dobę przeznacza się na czas wolny i wypoczynek nocny uczestnika.

Po uzgodnieniu z uczestnikami lub ich opiekunami dopuszcza się możliwość zamknięcia domu w czasie ferii letnich lub zimowych na okres nie dłuższy niż 15 dni roboczych w roku kalendarzowym po uprzednim poinformowaniu, z dwutygodniowym wyprzedzeniem, jednostki prowadzącej lub jednostki zlecającej oraz wydziału właściwego do spraw pomocy społecznej odpowiedniego urzędu wojewódzkiego.

Wymagania kwalifikacyjne

Kierownik domu ma obowiązek mieć wykształcenie wyższe na kierunku mającym zastosowanie przy świadczeniu usług w domu oraz co najmniej półroczny staż pracy na stanowisku, na którym miał bezpośredni kontakt z osobami z zaburzeniami psychicznymi.

Do stażu pracy zalicza się okres zatrudnienia w domu. Osoby zatrudnione na stanowisku kierownika domu w dniu wejścia w życie nowego rozporządzenia niespełniające wymaganych kwalifikacji w zakresie wykształcenia mogą być nadal zatrudnione na tym stanowisku.

Kierownik domu zatrudnia odpowiednio do potrzeb osoby mające następujące kwalifikacje zawodowe: psychologa, pedagoga, pracownika socjalnego, instruktora terapii zajęciowej, asystenta osoby niepełnosprawnej, inne specjalistyczne, które będą odpowiadały rodzajowi i zakresowi usług świadczonych w domu. Dopuszcza się zatrudnienie pracowników realizujących świadczenia zdrowotne, w szczególności rehabilitacyjne i w zakresie opieki pielęgniarskiej, jeżeli potrzeby uczestników wskazują na konieczność codziennego świadczenia tych usług. Pracownicy ci muszą spełniać wymagania w zakresie stażu pracy z osobami z zaburzeniami psychicznymi, czyli powinni mieć co najmniej półroczny staż pracy na stanowisku, na którym mieli bezpośredni kontakt z takimi osobami. Do stażu pracy zalicza się okres zatrudnienia w domu.

Kierownik może także zatrudniać innych pracowników, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania domu. Pracownicy, których zakres obowiązków obejmuje prowadzenie treningów umiejętności społecznych, muszą mieć przeszkolenie i doświadczenie w zakresie: umiejętności kształtowania motywacji do akceptowanych przez otoczenie zachowań, kształtowania nawyków celowej aktywności, prowadzenia treningu zachowań społecznych. Przy wykonywaniu zadań pracownik domu w szczególności:

● dba o wysoką jakość świadczonych usług i jak najwyższą ich skuteczność,
● kieruje się zasadą dobra uczestników i ich rodzin oraz poszanowania ich godności i prawa do samostanowienia,
● zachowuje w tajemnicy informacje dotyczące uczestników, uzyskane w toku czynności zawodowych,
● na bieżąco i rzetelnie dokumentuje pracę.

Wskaźnik zatrudnienia

Zespół wspierająco-aktywizujący to kierownik domu i pracownicy świadczący usługi w domu. Wskaźnik zatrudnienia pracowników zespołu wspierająco-aktywizującego wynosi nie mniej niż 1 etat na:

● 7 uczestników w domu typu A,
● 5 uczestników w domu typu B lub C.

W przypadku łączenia typów domów wskaźnik zatrudnienia stosuje się odpowiednio do liczby uczestników każdego typu.

Zadania kierownika

Kierownik domu jest odpowiedzialny za opracowanie (w uzgodnieniu z wojewodą) regulaminu organizacyjnego i programu działalności domu i planu pracy na każdy rok. Dokumenty te zatwierdza jednostka prowadząca lub jednostka zlecająca. W przypadku domów obejmujących pomocą więcej niż jedną kategorię osób wymóg przygotowania takiej dokumentacji dotyczy każdego z typów. Ponadto kierownik opracowuje sprawozdanie z działalności domu w roku budżetowym. W sprawozdaniu zamieszcza się informacje dotyczące m.in. zasobów domu przeznaczonych na jego funkcjonowanie, w tym w zakresie liczby pracowników zatrudnionych na czas nieokreślony i na czas określony w podziale na stanowiska pracy. Sprawozdanie przesyła się jednostce prowadzącej lub zlecającej, a także właściwemu do spraw pomocy społecznej wydziałowi urzędu wojewódzkiego w terminie do 15 lutego po okresie sprawozdawczym.

Kierownik domu lub upoważniony przez niego pracownik organizuje co najmniej raz na 6 miesięcy, zajęcia i szkolenie dla pracowników w zakresie tematycznym wynikającym ze zgłoszonych przez nich potrzeb związanych z funkcjonowaniem domu.

Magdalena Sobczak
magdalena.sobczak@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 51a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 z późn.zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz.U.
Strona oglądana: 5728 razy.

Rejestr zmian

Wytworzył:brak danych, data: brak danych r., godz. brak danych
Wprowadził:Adam Podemski, data: 25.01.2011 r., godz. 14.17
Ostatnia aktualizacja:Adam Podemski, data: 25.01.2011 r., godz. 14.17
Rejestr zmian:
CzasAdministratorOpis zmiany
25.01.2011 r., godz. 14.17Adam PodemskiDodanie strony

Stopka

© 2012 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie
Zawartość merytoryczna: GRAŻYNA WALCZYK, e-mail: biuro@pcprgrodzisk.pl
Projekt: INFOSTRONY - ADAM PODEMSKI, e-mail: adam.podemski@infostrony.pl
Serwis uruchomiono 30 kwietnia 2009 r.